Impamvu z'ingenzi zitera ibibazo by'umwuka wo mu nzu - Umwotsi w'umuntu ukoreshejwe n'amazu adafite umwotsi

Umwotsi wa Secondhand ni iki?

Umwotsi w'itabi uturuka ku wundi ni uruvange rw'umwotsi uturuka ku gutwika itabi, nk'itabi, itabi cyangwa imiyoboro ndetse n'umwotsi uva ku itabi n'abanywi b'itabi. Umwotsi w'itabi uturuka ku wundi witwa kandi umwotsi w'itabi uturuka ku bidukikije (ETS). Hari igihe umwotsi w'itabi uturuka ku wundi witwa itabi ritabayeho cyangwa ritabayeho. Umwotsi w'itabi uturuka ku wundi, ushyirwa mu cyiciro cya kabiri cya EPA nk'umuti utera kanseri mu itsinda rya A, urimo ibintu birenga 7.000. Umwotsi w'itabi uturuka ku wundi ukunze kubaho mu nzu, cyane cyane mu ngo no mu modoka. Umwotsi w'itabi uturuka ku wundi ushobora kugenda hagati y'ibyumba by'inzu no hagati y'amazu. Gufungura idirishya cyangwa kongera umwuka mu nzu cyangwa mu modoka ntibirinda umwotsi w'itabi uturuka ku wundi.

Ingaruka z'itabi ry'itabi ku buzima ni izihe?

Ingaruka z'itabi ry'itabi ku buzima ku bantu bakuru n'abana batanywa itabi ni nyinshi kandi ni nyinshi. Itabi ry'itabi ritera indwara z'umutima n'imitsi (indwara z'umutima na stroke), kanseri y'ibihaha, indwara y'impfu z'uruhinja zitunguranye, indwara zikunze kugaragara kandi zikomeye za asima, n'izindi ngorane zikomeye z'ubuzima. Isuzumabumenyi ry'ubuzima ritandukanye ku bijyanye n'itabi ry'itabi ry'itabi ryakozwe.

Ibyavumbuwe by'ingenzi:

• Nta ngaruka mbi zibaho ku bijyanye no guhumeka umwotsi w'itabi.
• Kuva Raporo y'Umuganga Mukuru w'Abaganga yo mu 1964 yasohotse, abantu bakuru miliyoni 2.5 batanywaga itabi bapfuye bazira guhumeka umwotsi w'itabi.
• Umwotsi w'itabi uterwa n'umuntu utanywa itabi utera abantu bagera ku 34,000 impfu z'imburagihe ziturutse ku ndwara z'umutima buri mwaka muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika mu batanywa itabi.
• Abatanywa itabi bahura n'itabi ry'itabi mu rugo cyangwa ku kazi byongera ibyago byo kurwara indwara z'umutima ku kigero cya 25-30%.
• Umwotsi w'itabi uterwa n'abantu batanywa itabi utera impfu nyinshi za kanseri y'ibihaha muri Amerika buri mwaka.
• Abantu batanywa itabi bahura n'umwotsi w'itabi mu rugo cyangwa ku kazi byongera ibyago byo kurwara kanseri y'ibihaha ku kigero cya 20-30%.
• Umwotsi w'itabi uterwa n'umuntu unywa itabi utera ibibazo byinshi by'ubuzima ku bana bato n'impinja, harimo indwara za asima zikunze kugaragara kandi zikomeye, indwara z'ubuhumekero, indwara z'amatwi, ndetse n'indwara y'urupfu rw'impinja rutunguranye.

Ni iki wakora kugira ngo ugabanye ibyago byo kurwara umwotsi w'itabi?

Gukuraho umwotsi w’itabi mu nzu bizagabanya ingaruka mbi ku buzima bwabyo, binoze ubwiza bw’umwuka wo mu nzu ndetse n’ubuzima bwiza bw’abawutuyemo. Kugeramirwa n’itabi ry’itabi bishobora kugabanuka binyuze mu gushyira mu bikorwa politiki itegetswe cyangwa iy’ubushake yo kutanywa itabi. Amwe mu mazu y’akazi n’ahantu rusange hafungiye nk’utubari na resitora, amategeko ntarenganya itabi. Abantu bashobora gushyiraho no gushyira mu bikorwa amategeko agenga kutanywa itabi mu ngo zabo no mu modoka zabo. Ku miturire y’imiryango myinshi, gushyira mu bikorwa politiki igenga kutanywa itabi bishobora kuba itegeko cyangwa ubushake, bitewe n’ubwoko bw’umutungo n’aho uherereye (urugero, uburenganzira bw’umuntu n’ububasha bwe).

• Urugo rurimo kuba ahantu hakunze kuba abana n'abantu bakuru bahura n'itabi ry'itabi. (Raporo y'Umuganga Mukuru w'Abaganga, 2006)
• Ingo ziri mu nyubako zifite politiki yo kutanywa umwotsi zifite PM2.5 iri hasi ugereranije n'inyubako zidafite izi politiki. PM2.5 ni igipimo cy'uduce duto mu kirere kandi gikoreshwa nk'ikimenyetso kimwe cy'ubwiza bw'umwuka. Ubwinshi bw'uduce duto mu kirere bushobora gutera ingaruka mbi ku buzima. (Russo, 2014)
• Kubuza kunywa itabi mu nzu ni bwo buryo bwonyine bwo gukuraho umwotsi w’umwotsi w’umwotsi mu nzu. Uburyo bwo guhumeka no kuyungurura bushobora kugabanya, ariko ntibukuraho, umwotsi w’u ...

Bituruka kuri https://www.epa.gov/indoor-air-quality-iaq/secondhand-smoke-and-smoke-free-homes